नेपाली सिनेमामा अभिनय गरिँदैन, खेलिन्छ

नेपाली रजतपटका 'सदावहार’ नायक मानिने भुवन केसीका तीनदशक चलचित्रमा अभिनय र निर्माणमा बितेका छन् । सयभन्दा बढी चलचित्रमा अभिनय गरिसकेका केसी चलचित्र क्षेत्रले राम्रै फड्को मारे पनि उल्लेख्य परिर्वतन हुन नसकेको बताउँछन् । नयाँ पत्रिकासँगको कुराकानीमा उनले नेपाली कलाको यो विधा हिन्दी सिनेको छायाँमा रहेको बताए । प्रस्तुत छ, केसीसँग वार्तालाप:

अहिले केमा व्यस्त हुनुहुन्छ ?

भर्खरैसाथी म तिम्रोको सुटिङ सुरु भयो । रेकर्डिङ पनि भइरहेको छ । यो आमनेपाली चलचित्रभन्दा बिल्कुलै भिन्न छ र अन्य नेपाली चलचित्रजस्तो हिन्दीबाट प्रभावित भएका कहानी छैनन् । राष्ट्रियता र मौलिकता मिसिएको यो चलचित्रमा हिन्दी फिल्मको कुनै पनि गन्ध नेपाली दर्शकले पाउँदैनन् ।

के 'खेल्नु’ र 'अभिनय’ गर्नुको भिन्नतालाई हाम्रा नायकहरूले बुझेका होलान् ?

धेरै सिनेमा खेल्नुको अर्थ हुन्न । थोरै खेल्नु र स्मृतिलायक बनाउन सक्नुचाहिँ अभिनय हो । आफ्नो भूमिकालाई ख्याल नगरीकन जति पनि र जस्तो पनि रोलमा स्तर नबढाईकन निरन्तर फिल्म गरिरहनुचाहिँ 'खेल्नु' हो । नेपाली सिनेमामा धेरैले अभिनय होइन खेल्ने गरेको पाइन्छ । थोरैले मात्र यो भिन्नता बुझेका छन् ।

नेपाली चलचित्रमा पनि अंगप्रदर्शन बढेको छ । अंगप्रदर्शनमात्रै हिरोइन 'हिट’ हुने र सिनेमा चलाउने तरिका हो ?

कुनै पनि कलाकार 'हिट' हुन उसको आन्तरिक अभिनयको क्षमता जरुरी हुन्छ । अंगप्रदर्शनले क्षणिक आकर्षणमात्र दिनसक्छ । अंगप्रदर्शनले हिरोइन केही समय चलचित्रमा टिके पनि लामो समय टिक्न त अभिनय क्षमता नै चाहिन्छ ।

नेपाली हिरोइन किन यतिबिघ्न 'नग्न’ बनेका होलान् ?

त्यो त हिरोइनको विचार हो । सकेसम्म कलाकारितामा लागेकाहरू क्षणिक समयका लागि 'नग्न' बने पनि त्यसले दूरगामी महत्त्व राख्दैन । अंगप्रदर्शनले मात्र टिक्न सकिन्न, तर 'भल्गर' देखिनुभएन । सुहाउँदो अंगप्रदर्शनलाई म नराम्रो रूपले लिन्न ।

तपाईंलाई के लाग्छ, चलचित्रमा नेपाली हिरोइनले कथाले मागेजति सबै दिएका हुन् ?

मेरो चलचित्रमा अंगप्रदर्शनका 'भल्गर' दृश्य हुँदैनन् । अरू नायिकाले किन त्यसो गर्छन् म 'कमेन्ट' गर्दिनँ ।

कहिलेसम्म हो नायिकाहरूले सुन्दरताको आडमा सिनेमाको व्यापार गर्नेे ? तिनको आयु कति हुन्छ ?

अभिनेता/अभिनेत्री सुन्दर हुनुपर्छ, तर नायिकालाई सुन्दरता मात्र पर्याप्त हुँदैन । सुन्दरता त 'पलाँसको फूल' मा पनि हुन्छ, तर सुगन्ध हुन्न । अभिनय क्षमता भएका नायिकाको आयु उनीहरू बाँचुन्जेल हुन्छ । राम्री र सेक्सी मात्र देखिने हिरोइनको आयु एकदेखि दुई वर्ष वा दुईदेखि चारवटा सिनेमासम्म मात्र हुन्छ ।

हामीकहाँ हिरोइनको भूमिका कमजोर हुनुका कारण ?

हामीकहाँ प्रतिभाशाली नायिका पनि छन् । गौरी मल्ल र मिथिला शर्माको भूमिका फिल्ममा कमजोर हुँदैन । हिरोइनको भूमिका कमजोर हुनुका कारण निर्देशकको कमजोरी हो । आफ्नै काममा विश्वास नभएर निर्देशकले फिल्मैपिच्छे हिरोइन फेर्छन् । त्यसपछि न हिरोइनको काम देखिन्छ न आफ्नै काम देखिन्छ । उनीहरू हिरोइनलाई बाँदरजस्तो खेलाइरहन्छन् ।

कुन नेपाली हिरोइन अब्बल लाग्छ तपाईंलाई ?

एउटै हिरोइनमा एक/एक उत्कृष्ट तारिकामा हुनुपर्ने सबै गुण नहुन सक्छन् । एक सफल नायिकामा सुहाउँदो शरीर, अभिनय कला र नृत्य कलाजस्ता आधारभूत गुण हुनैपर्छ । तर, ती सबै गुण भएका एउटै हिरोइन मैले देखेको छैन । अभिनयमा गौरी मल्ल, सौन्दर्यमा करिश्मा मानन्धर र कामुकतामा झरना बज्राचार्य माथि छन् । आफ्नी श्रीमती भएर भनेको होइन, सुष्मिता केसी पनि राम्रो अभिनय गर्छिन् । उनी 'भर्सटाइल एक्टर' हुन् ।

के रहेछ त 'मायानगरी' ?

कसैकसैको पैसा कमाउने सपना हुन्छ, कसैको कुर्सी जोड्ने । मेरो सपना थियो, मलाई आफ्नै देशका जनताले चिनून् । म मेरै सपनाको बाटो हिँडे यो नगरीमा । मायानगरी सबैभन्दा राम्रो नगरी हो । जहाँ कुनै कुर्सीका लागि एक-अर्कामा छिनाझप्टी र झूटो भाषणको आश्वासन दिइन्न । पैसा कमाउन प्राणत्याग पनि गरिँदैन । सपनाको रमाइलो संसारमा सम्पूर्ण दर्शकलाई डोर्‍याइन्छ मात्र । मान्छेका दुःख बिसाउने राम्रो चौतारी रहेछ 'मायानगरी' ।

लाग्छ, नेपाली फिल्ममा सधैं उस्तै अपत्यारिला कथानक हुन्छन् । तिनबाट के पायो त समाजले ?

फिल्मको कथा भनेको एकछिनका लागि सपनाको संसारमा लैजाने मात्र हो । अपत्यारिला कथा त विश्वलाई नै सपना देखाउने अंग्रेजी फिल्ममा पनि हुन्छन् । एकैछिन फिल्म हेर्दा सबैले त्यसलाई आफ्नै कथा ठान्छन् । मैले अरू निर्माताको फिल्म हेरेको छैन । नयाँ कलाकार कोही चिनेको पनि छैन । हिट चलचित्रमात्र हेर्छु । दर्शकले पनि चलचित्रका कथा पत्याउनेखाले र आफ्नै जीवनका कथा हुन् कि होइनन् त्यो थाहा पाएरमात्रै हेर्नुपर्छ । सकारात्मक सन्देश दिने, राष्ट्रियता र मौलिकता बोकेका कथाले समाजलाई सहिबाटो देखाएका पनि छन् ।

फिल्म हेरुन्जेलका लागि मात्र हो । आँखाको तिरिमिरी । एउटा झिलिक्कजस्तो मात्र होइन र ?

त्यस्तो होइन । धेरै सन्देश हुन्छन् फिल्ममा । समाजलाई राम्रो सन्देश दिनु फिल्मको काम हो । तर, फिल्ममा आँखाको तिरिमिरी पनि हुनुपर्छ । सन्देशमात्र दिए त्यो वृत्तचित्र बन्छ । तर, हाम्रोमा बन्ने धेरै फिल्म आँखाको तिरिमिरीजस्तो मात्र हुन्छन् ।

नेपाली सिनेमाले समाजलाई के सपना देखायो ?

केही सिनेमाले समाजलाई धेरै सपना देखाएको छ । बलिदान फिल्मले समाजको आँखा खोल्यो । भानुभक्तले भानुभक्तको जीवन नै पर्दामा देखाइदियो । मेरै करोडपति फिल्मले पनि समाजमा निकै राम्रो सपना दिएको छ । त्यस फिल्मले गरिबले पनि मिहेनत गर्दा केही दुःख भए पनि अन्त्यमा सफलता मिल्छ भन्ने सपना दिएको छ ।

नेपाली फिल्म कहिलेसम्म आँसुले भिजिरहने ? फिल्मबाट कहिले हट्ला यो रोनाधोना ?

हामी नेपाली दाजुभाइको कर्ममै आँसु रहेछ । हामीलाई सुख कहिल्यै भएन । त्यो आँसुलाई मल्हम लगाउने काम, आँसुलाई गहबाट र्झन नदिने काम नेताको हो । हाम्रो जिउनुमै आँसु र दुःख लेखिएको हुनाले फिल्ममा पनि त्यही आँसु नै देखाइएको हो । जहिलेसम्म हाम्रो थाप्लोबाट दुःख हट्छ, त्यसबेला नेपाली फिल्मबाट रोनाधोना पनि हट्छ ।

फिल्ममा ८० प्रतिशत आँसु र २० प्रतिशत हाँसो हुनुले नेपाली समाजको बिम्ब देखाउँछ, हो ?

त्यो बिम्ब होइन । सत्य हो । हाम्रो पोल्टामै आँसु हुनाले त्यसो भएको हो । त्यसपछि त कथामा पनि आँसु हुनु स्वाभाविकै भयो । हामीकहाँ थोरै छन् खुसी मान्छे, ती पनि धूर्त र चलाखमात्रै । सम्पूर्ण नेपाली रुवाइसँगै जन्मिन्छन् र जिन्दगीभरि रोएरै मर्छन् ।

जीवनमा आँसुमात्र छैन, बिजुली चम्केजसरी हाँसो पनि छ, फिल्मले किन मान्छेमात्र रुवाउँछ ?

त्यति थोरै हाँसो पनि दुःखलाई एकछिनका लागि लुकाएर हाँसेका हुन् । एकछिनका लागि दुःख बिसाउन मिल्छ । आँसु नै हाम्रो परिचय हुनाले नेपाली फिल्मले पनि आँसुमात्रै देखाएर मान्छे रुवाउँछ ।

कतै जीवनको यथार्थ र फिल्मको कथा मिलेको पाउनुभो कि ?

मैले नेपाली फिल्ममा सफल पुलिस, डाक्टर, मोटर मेकानिक, किसानलगायत धेरैको भूमिका निर्वाह गरेको छु । अहिलेसम्म फिल्ममा निर्वाह गरेको कुनै पनि भूमिका आफ्नै जीवनमा मिलेको छैन । अहिलेको नयाँ साथी म तिम्रो फिल्ममा चलचित्रकर्मीकै कथा छ । यस फिल्ममा भने आफ्नै जीवनका केही घटना मिलेका छन् ।

जवानीमा तपाईं धेरै फिल्म खेल्नुहुन्थ्यो, पहिले र अहिलेको गतिमा के अन्तर छ ? मान्छे बूढो हुँदै जाँदा आफ्ना सिर्जना पनि कम हुँदै जाने हो ?

त्यतिबेला म अन्जान थिएँ । अहिलेजस्तो बुद्धि पलाएको भए म सयवटा फिल्मको हिरो बन्दिनथेँ सायद । अहिले सोच्दा, मैले खेलेमध्ये आठ/दसवटा फिल्म किन अभिनय गरेँ हुँला भन्ने लाग्छ । अब उत्कृष्ट फिल्ममात्र खेल्छु । कोही पनि मान्छे सधैँ जवान रहँदैन । सबै एक दिन बूढो हुन्छन् । तर, प्रतिभा कहिल्यै बूढो हुँदैन । प्रतिभा त कसी लगाएको सुनजस्तो हुन्छ । आफ्नो प्रतिभा पैसाका लागि जस्तो पायो त्यस्तै फिल्ममा देखाउँदिन ।

नायक हुने उमेर कति हो ? कहिलेसम्म बन्ने ?

राम्रो अभिनय गर्ने मान्छे जिन्दगीभरिको नायक हो । उसको उमेर हुँदैन । दर्शकले रुचाएसम्म ऊ सधैँ नायक बनिरहन सक्छ ।

तपाईंहरू मनोरञ्जनको खेती गर्नुहुन्छ । मान्छेलाई बाँच्ने चिन्ता छ, खानेकुराको चिन्ता छ, यो काठमाडौं के-के को राजधानी हो ?

काठमाडौं धुलो, मैलो, फोहोर र ट्राफिक जामको राजधानी हो । यो गरिबी, दुःख, बेरोजगार र अनेक सपनाको पनि राजधानी हो । मान्छेलाई बचाउने हाम्रो चिन्ता होइन । हामीले त फिल्ममा मान्छेको दुःखमात्र देखाइदिने हो । फिल्ममा देखाइएको सपनाले समाज राम्रो होस् भन्नेमात्र हाम्रो चाहना हो ।

काठमाडौं र अरू सहरमा पैसा र हिरोको महत्त्वमा के फरक होला ?

गरिब मान्छे हुम्ला, जुम्लामा भन्दा काठमाडौंमै बढी छन् । अरू सहरमा आफ्नै पसिनाले पैसा कमाउने धेरै छन् । यहाँ आफ्नै मिहेनतले पैसा कमाउने औँलामा गन्न सकिन्छ । काठमाडौंमा धूर्त धेरै छन्, बाहिर इमानदार । जो हिरो ट्यालेन्ट छ, ऊ काठमाडौंबाहिर होस् कि यहाँ, जनताको मनमै बसेको हुन्छ ।

काठमाडौंका घरबाट आकाश देख्न पनि मुस्किल छ । भीड र ट्राफिक जामले काठमाडौंलाई निलेको छ । लामो ट्राफिक जाम बोकेको काठमाडौं देख्दा कस्तो लाग्छ ?

कुर्सीमा बस्नेका लागि कहिल्यै ट्राफिक जाम हुँदैन । उनीहरूका लागि अघिपछि स्कर्टिङ हुन्छ । यो जाम देख्दा साह्रै दिक्क लाग्छ । काठमाडौं छोडेर कतै टाढा जाउँजस्तो लाग्छ ।